مدت زمان ارتودنسی دندان؛ عوامل موثر و روش‌های کاهش آن

میزان و نوع شدت ناهنجاری در فک یا دندان

درجه شدت ناهنجاری فکی و دندانی یکی از مهم ترین عوامل در مدت زمان ارتودنسی است. در مواردی که دندان ها شلوغ هستند و بیرون زده هستند و با کمک لب ها در دهان جا نمی گیرند، آن گاه مدت زمان درمان ارتودنسی افزایش پیدا می کند. در مواردی که فک بیمار با تاخیر رشد کرده باشد به گونه ای که نا مرتبی دندان ها مربوط به ناهنجاری فک باشد در نتیجه مدت زمان ارتودنسی بیشتری نیاز است. هر فردی با توجه به میزان مال اکلوژن ارزیابی شده در نتیجه مدت زمان ارتودنسی آن فرد مشخص می شود.

سن بیمار

اگر جهت بر طرف کردن ناهنجاری های دندانی در سن مناسب برای ارتودنسی مراجعه کنید مععمولا نتیجه بهتری دریافت خواهید کرد و نیز مدت زمان ارتودنسی دندان کاهش می یابد. اگر ناهنجاری دندانی مربوط به فک باشد بهترین زمان مراجعه قبل از سن بلوغ است زیرا در این سن رشد فک هنوز کامل نشده و به راحتی درمان می شود و هم اینکه در حین ارتودنسی رشد فک خود کمکی برای بر طرف کردن نا هنجاری می شود. اما اگر ناهنجاری مربوط به دندان باشد محدودیت سنی ندارد و هر زمان که بخواهید می توانید اقدام به ارتودنسی کنید. در نوجوانان معمولا مدت زمان ارتودنسی دندان کم تر از بزرگسالان است. در دختران قبل از 12 سالگی و در پسران قبل از 14 سالگی بهترین زمان برای درمان ارتودنسی دندان است زیرا راحت تر انجام می گیرد و طول درمان کمتری نیز دارد.

بهداشت دهان

در زمان ارتودنسی طی یک برنامه تعیین شده مشخص از طرف پزشک باید نسبت به رعایت بهداشت دهان و دندان توجه ای ویژه ای داشت. اگر بیمار تا حد ممکن از برنامه درمانی پیروی کند و بهداشت را به خوبی رعایت کند درمان خیلی سریع به نتیجه می رسد. استفاده روزانه از نخ دندان و مسواک به حرکت سریع دندان ها کمک می کند. البته استفاده از دهان شویه در روند بهداشت درمان تاثیر بسزایی دارد که نباید از آن غافل شد.

نوع بریس استفاده شده

انتخاب نوع بریس برای درمان ارتودنسی تاثیری در مدت زمان ارتودنسی دارد. ارتودنسی فلزی معمولا سریع ترین و موثر ترین روش برای درمان است اما بسیاری از بیماران ترجیح می دهند تا مدت زمان ارتودنسی طولانی تری داشته باشند اما از بریس های سرامیکی و نامرئی استفاده کنند تا غیر قابل رویت نباشند. استفاده از هر کدام از انواع بریس ها در روند درمان ارتودنسی تاثیر دارد.

توجه داشته باشید که استفاده از دهانگیر های لرزشی و ایجاد سوراخ های ریز می تواند در روند درمان سرعت بخشند.

مصرف دارو

برخی از دارو ها سبب کاهش سرعت حرکت دندان ها می شود و برخی دیگر موجب افزایش سرعت حرکت دندان ها که همین دارو ها سبب افزایش یا کاهش مدت زمان درمان ارتودنسی می شود. داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی بدن مثل استامینافن، آسپرین، ایبوپروفن که به صورت مکرر استفاده شوند سرعت حرکت دندان را کاهش می دهد ولی دارو هایی مانند هورمون تیروئید و ویتامین دی سبب افزایش حرکت دندان می شود. به یاد داشته باشید بدون مشورت پزشک متخصص ارتودنسی از خوردن هر گونه دارو پرهیز کنید.

همکاری بیمار

اگر در طی درمان ارتودنسی بیمار جلسات مراجعه برای تنظیم ارتودنسی را مرتب بیاید و تمامی دستورات پزشک اعم از رعایت کردن بهداشت دهان و دندان و عدم مصرف داروهای غیر ضروری روند درمان تسریع می یابد.

مدت زمان ارتودنسی ثابت

ارتودنسی ثابت، که شامل بریس‌های فلزی یا سرامیکی می‌شود، برای اصلاح ناهنجاری‌های متوسط تا شدید دندانی و فکی استفاده می‌شود و طول دوره درمان آن بین ۱۸ تا ۳۰ ماه متغیر است. این روش امکان کنترل دقیق حرکت دندان‌ها را فراهم می‌کند و به همین دلیل در بسیاری از موارد نتایج قابل پیش‌بینی و مطمئنی ارائه می‌دهد. البته مدت زمان دقیق به میزان پیچیدگی ناهنجاری‌ها، سن بیمار و پایبندی به جلسات تنظیم و مراقبت‌های توصیه‌ شده بستگی دارد.

مدت زمان ارتودنسی متحرک

ارتودنسی متحرک که شامل پلاک‌ها و الاینرهای شفاف است، بیشتر برای ناهنجاری‌های خفیف تا متوسط کاربرد دارد و طول دوره درمان آن به میزان استفاده منظم از دستگاه و همکاری بیمار بستگی دارد. به‌ طور معمول، مدت زمان ارتودنسی متحرک بین ۶ تا ۱۸ ماه متغیر است، اما استفاده نامنظم یا نادرست از پلاک‌ها می‌تواند این زمان را طولانی‌تر کند. این روش به دلیل قابلیت جابه‌جایی و راحتی بیشتر، برای برخی بیماران گزینه محبوبی است، اما نیازمند پایبندی دقیق به دستورالعمل‌های متخصص ارتودنسی برای دستیابی به نتایج مطلوب می‌باشد.

مدت زمان ارتودنسی لینگوال

ارتودنسی لینگوال، که براکت‌ها در پشت دندان‌ها قرار می‌گیرند و از دید خارج از دهان قابل مشاهده نیستند، برای ناهنجاری‌های متوسط تا شدید دندانی استفاده می‌شود. طول دوره درمان با این روش به دلیل پیچیدگی نصب و تنظیم براکت‌ها کمی طولانی‌تر از ارتودنسی ثابت سنتی است و بین ۲۰ تا ۳۲ ماه متغیر است. علاوه بر شدت ناهنجاری، میزان همکاری بیمار در رعایت مراقبت‌ها و حضور منظم در جلسات تنظیم، نقش مهمی در کوتاه‌تر شدن یا طولانی‌تر شدن مدت درمان ایفا می‌کند. این روش به دلیل مزیت زیبایی و پوشش کامل براکت‌ها، برای افرادی که ظاهر دستگاه برایشان اهمیت دارد، گزینه مناسبی محسوب می‌شود.

مدت زمان ارتودنسی سرامیکی

ارتودنسی سرامیکی که از براکت‌های هم‌رنگ دندان برای زیبایی بیشتر استفاده می‌کند، برای اصلاح ناهنجاری‌های متوسط تا شدید دندانی کاربرد دارد. مدت زمان درمان با این روش تقریبا مشابه ارتودنسی فلزی است و به‌ طور معمول بین ۱۸ تا ۳۰ ماه طول می‌کشد. البته در برخی موارد، به دلیل شکنندگی و محدودیت در تحمل نیروهای زیاد، ممکن است روند حرکت دندان‌ها کمی کندتر باشد. رعایت جلسات تنظیم، مراقبت‌های بهداشتی و دستورالعمل‌های متخصص ارتودنسی، نقش تعیین‌ کننده‌ای در موفقیت و کوتاه‌تر شدن مدت زمان درمان دارد.

مدت زمان ارتودنسی دیمون

ارتودنسی دیمون، که از براکت‌های خود تنظیم استفاده می‌کند و نیروی کمتری به دندان‌ها وارد می‌کند، برای اصلاح ناهنجاری‌های متوسط تا شدید دندانی به‌ کار می‌رود. این سیستم با کاهش اصطکاک و نیاز کمتر به جلسات تنظیم مکرر، امکان حرکت سریع‌تر و راحت‌تر دندان‌ها را فراهم می‌کند. به‌طور متوسط، مدت زمان ارتودنسی دیمون بین ۱۲ تا ۲۴ ماه متغیر است، اما طول دقیق دوره درمان به شدت ناهنجاری، سن بیمار و میزان پایبندی به مراقبت‌ها بستگی دارد. این روش به دلیل راحتی و کاهش تعداد جلسات تنظیم، گزینه محبوبی برای بسیاری از بیماران محسوب می‌شود.

۱. پایبندی به جلسات تنظیم و معاینات منظم

هر جلسه تنظیم ارتودنسی نقش مهمی در حرکت دقیق دندان‌ها دارد. تاخیر یا غیبت در این جلسات می‌تواند روند درمان را کند و طول دوره ارتودنسی را افزایش دهد. حضور منظم باعث می‌شود متخصص به‌ موقع نیروهای ارتودنسی را تنظیم کند و درمان طبق برنامه پیش برود.

۲. استفاده صحیح از ابزارهای کمکی

ابزارهایی مانند کش‌ها، پلاک‌ها و الاینرهای شفاف باید طبق دستور متخصص ارتودنسی استفاده شوند. استفاده ناقص یا نادرست باعث می‌شود دندان‌ها حرکت لازم را نداشته باشند و روند درمان طولانی‌تر شود.

۳. رعایت بهداشت دهان و دندان

پوسیدگی دندان، التهاب لثه و عفونت‌های دهانی می‌توانند درمان را متوقف کنند یا روند آن را کند کنند. مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و شست‌وشوی دهان، سلامت بافت‌های دهان را حفظ کرده و روند ارتودنسی را تسریع می‌کند.

۴. رعایت توصیه‌های غذایی

خوردن غذاهای سفت، چسبنده یا بسیار شیرین می‌تواند به دستگاه ارتودنسی آسیب برساند. رعایت رژیم غذایی مناسب، سلامت تجهیزات و دندان‌ها را تضمین می‌کند و از وقفه‌های غیرضروری در درمان جلوگیری می‌کند.

۵. پیروی دقیق از دستورالعمل‌های متخصص

هرگونه توصیه پزشکی، از جمله مدت زمان استفاده از پلاک‌ها، نکات مراقبتی و نحوه حرکت دادن ابزارهای قابل جابه‌جایی، باید دقیق رعایت شود. عدم رعایت این دستورات می‌تواند باعث افزایش مدت درمان شود.