دکتر مسعود داودیان

آخرین بروزرسانی: 2 دی 1404

بهترین سن ارتودنسی دندان یکی از موضوعات پرتکرار در حوزه درمان‌های ارتودنسی است که نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت و ماندگاری نتایج درمان دارد. زمان شروع ارتودنسی می‌تواند بر سرعت اصلاح ناهنجاری‌ها، نوع روش درمان و حتی میزان پیچیدگی درمان تاثیر مستقیم بگذارد.

سن مناسب ارتودنسی و بهرتین زمان معاینه اولیه 7 سالگی است؛ زیراکه در این سن اکثر ناهنجاری‌ها قابل تشخیص هستند، البته بنا به نوع ناهنجاری، ممکن است درمان در سنین بالاتر برای کودکان انجام شود، به عنوان مثال ممکن است ناهنجاری در سن 7 سالگی تشخیص داده شود اما باتوجه به ناهنجاری این درمان در سن 12 سالگی قابل انجام باشد.

با توجه به تفاوت‌های رشدی در سنین مختلف و شرایط دندانی هر فرد، انتخاب زمان مناسب برای آغاز ارتودنسی نیازمند بررسی دقیق و آگاهی از نکات تخصصی است؛ موضوعی که در ادامه این مطلب به‌ طور کامل به آن پرداخته خواهد شد.

سن مناسب ارتودنسی چند سال است؟

سن مناسب ارتودنسی به شرایط رشد فک و وضعیت دندان‌ها بستگی دارد، اما به‌ طور کلی بهترین سن ارتودنسی دندان برای شروع ارتودنسی بین ۱۰ تا ۱۴ سالگی در نظر گرفته می‌شود. در این سن، بیشتر دندان‌های دائمی رویش پیدا کرده‌اند و استخوان فک هنوز در حال رشد است؛ به همین دلیل اصلاح ناهنجاری‌های دندانی و فکی ساده‌تر و سریع‌تر انجام می‌شود و نتایج درمان ماندگاری بالاتری دارد.

با این حال، شروع ارتودنسی محدود به این بازه سنی نیست. در برخی موارد، بررسی‌های اولیه ارتودنسی از سنین پایین‌تر و حدود ۷ سالگی (ارتودنسی پیشگیری) انجام می‌شود تا مشکلات احتمالی فک و رویش دندان‌ها زودتر تشخیص داده شوند. از طرف دیگر، ارتودنسی در سنین بالاتر و حتی بزرگسالی نیز امکان‌پذیر است، اما به زمان بیشتری نیاز دارد و ممکن است پیچیدگی‌های بیشتری داشته باشد.

بهترین سن ارتودنسی دندان

بهترین سن ارتودنسی بزرگسالان

در رابطه با سن مناسب ارتودنسی بزرگسالان باید خدمتتان عرض کنیم که ارتودنسی سن بالا با رشد علم و تجهیزات نیز به راحتی امکان پذیر است ولی به دلیل مستحکم تر شدن ساختار استخوانی مدت زمان بیشتری برای درمان کامل مورد نیاز است. به طور مثال ارتودنسی در سن 30 سالگی یا 40 سالگی نیز امکان‌پذیر است.
ارتودنسی بزرگسالان به دلیل رشد کامل فک با توجه به شدت ناهنجاری در دو نوع مختلف انجام میشود که عبارتند از:

  • ارتودنسی بزرگسالان بدون جراحی فک
  • ارتودنسی بزرگسالان با جراحی فک

مزیت های انجام ارتودنسی در کودکی

  1. مدت زمان کمتری برای درمان مورد نیاز است
  2. روند درمان راحت تر و بهتر است
  3. هزنیه ارتودنسی در کودکی کمتر است
  4. اعتماد به نفس کودک به دلیل زیبایی و مرتب شدن دندان ها بیشتر می‌شود

حداکثر سن برای ارتودنسی

برای ارتودنسی دندان حداکثر سن مشخص و قطعی وجود ندارد و این درمان در هر سنی قابل انجام است، به شرط آن‌که دندان‌ها و لثه‌ها از سلامت کافی برخوردار باشند. برخلاف سنین پایین‌تر که رشد فک به تسهیل درمان کمک می‌کند، در سنین بالاتر نیز با برنامه‌ریزی صحیح و انتخاب روش مناسب، می‌توان ناهنجاری‌های دندانی را اصلاح کرد؛ هر چند ممکن است مدت زمان درمان کمی طولانی‌تر باشد. در سنین بزرگسالی، عواملی مانند سلامت استخوان فک، وضعیت لثه‌ها و رعایت بهداشت دهان نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت ارتودنسی دارند.

از چه سنی می‌توان ارتودنسی دندان انجام داد؟

ارتودنسی دندان محدودیت سنی ندارد. اما سن مناسب برای تشخیص ناهنجاری‌ها ۷ سالگی است؛ سنی که دندان‌های دائمی در حال رویش هستند و رشد فک‌ها هنوز ادامه دارد. در این بازه، معاینه ارتودنسی بیشتر جنبه تشخیصی و پیشگیرانه دارد و امکان شناسایی زودهنگام ناهنجاری‌های فکی و دندانی را فراهم می‌کند. شروع درمان در سن مناسب می‌تواند باعث ساده‌تر شدن روند ارتودنسی و جلوگیری از مشکلات پیچیده‌تر در سنین بالاتر شود.

سن منااسب ارتودنسی

۱. ارتودنسی در سن ۷ تا ۹ سالگی

در این سن، هدف اصلی تشخیص زودهنگام ناهنجاری‌های فکی و هدایت رشد صحیح فک‌ها است که از دستگاه‌های ساده و متحرک استفاده می‌شود تا از شدیدتر شدن مشکلات در آینده جلوگیری شود و نیاز به درمان‌های پیچیده‌تر کاهش یابد.

۲. ارتودنسی در سن ۱۰ تا ۱۴ سالگی

این بازه سنی بهترین زمان برای ارتودنسی محسوب می‌شود، زیرا بیشتر دندان‌های دائمی رویش یافته‌اند و استخوان فک هنوز انعطاف‌پذیر است. در این سن، درمان سریع‌تر انجام می‌شود و نتایج آن ماندگاری بالاتری دارد.

۳. ارتودنسی در نوجوانی و جوانی

در این مرحله، رشد فک‌ها تا حد زیادی کامل شده است، اما همچنان امکان اصلاح ناهنجاری‌های دندانی وجود دارد. مدت زمان درمان ممکن است کمی بیشتر از سنین پایین‌تر باشد، اما نتایج درمان همچنان رضایت‌بخش است.

۴. ارتودنسی در بزرگسالی

ارتودنسی در سنین بالا نیز امکان‌پذیر است، به شرطی که لثه‌ها سالم باشند و مشکلات استخوانی شدید وجود نداشته باشد. در این سن، درمان بیشتر بر مرتب‌سازی دندان‌ها تمرکز دارد و ممکن است مدت زمان ارتودنسی دندان بیشتر شود.

تفاوت ارتودنسی در کودکان و بزرگسالان

ارتودنسی در کودکان و بزرگسالان از نظر اهداف درمان، روند انجام و مدت زمان، تفاوت‌هایی دارد که شناخت آن‌ها به تصمیم‌گیری آگاهانه کمک می‌کند. در ادامه، مهم‌ترین تفاوت‌ها به‌ صورت موردی توضیح داده شده‌اند:

تفاوت ارتودنسی در کودکان و بزرگسالان

۱. میزان رشد فک‌ها

در کودکان، استخوان فک هنوز در حال رشد است و امکان هدایت رشد فک‌ها وجود دارد؛ به همین دلیل اصلاح ناهنجاری‌های فکی ساده‌تر انجام می‌شود. در بزرگسالان، رشد فک‌ها کامل شده و درمان بیشتر بر حرکت دندان‌ها تمرکز دارد.

۲. مدت زمان درمان

ارتودنسی در کودکان در زمان کوتاه‌تری به نتیجه می‌رسد، زیرا دندان‌ها و استخوان‌ها انعطاف‌پذیرتر هستند. در بزرگسالان، حرکت دندان‌ها کندتر است و ممکن است دوره درمان طولانی‌تر شود.

۳. نوع دستگاه ارتودنسی

در کودکان اغلب از دستگاه‌های متحرک یا ترکیبی برای اصلاح رشد فک استفاده می‌شود. در بزرگسالان، بیشتر از ارتودنسی ثابت، سرامیکی، لینگوال یا نامرئی برای مرتب‌سازی دندان‌ها بهره گرفته می‌شود.

۴. پیچیدگی درمان

در سنین پایین، بسیاری از مشکلات قبل از شدید شدن اصلاح می‌شوند. در بزرگسالان ممکن است مشکلاتی مانند تحلیل لثه، از دست رفتن دندان یا ناهنجاری‌های قدیمی وجود داشته باشد که درمان را پیچیده‌تر می‌کند.

۵. هدف درمان

در کودکان، هدف اصلی پیشگیری و هدایت رشد صحیح دندان‌ها و فک‌هاست. در بزرگسالان، علاوه بر بهبود عملکرد دندان‌ها، زیبایی لبخند نیز نقش پررنگ‌تری دارد.

آیا ارتودنسی محدودیت سنی دارد؟

ارتودنسی دندان به‌ طور کلی محدودیت سنی مشخصی ندارد و این درمان می‌تواند در هر سنی انجام شود. آنچه اهمیت دارد، سلامت لثه‌ها، وضعیت استخوان فک و شرایط کلی دهان و دندان است. به همین دلیل، بسیاری از افراد در سنین بزرگسالی نیز بدون مشکل از درمان ارتودنسی بهره‌مند می‌شوند.

البته باید توجه داشت که در سنین پایین‌تر، به دلیل رشد فعال فک‌ها و انعطاف‌پذیری بیشتر استخوان‌ها، روند درمان سریع‌تر و ساده‌تر است. در مقابل، در بزرگسالان ممکن است حرکت دندان‌ها کندتر انجام شود و درمان به زمان بیشتری نیاز داشته باشد، اما این موضوع مانعی برای انجام ارتودنسی محسوب نمی‌شود.

در نهایت، تشخیص امکان و زمان مناسب ارتودنسی تنها پس از معاینه دقیق توسط متخصص ارتودنسی انجام می‌شود. با انتخاب روش درمانی مناسب و رعایت مراقبت‌های لازم، می‌توان در هر سنی به نتایج مطلوب و ماندگار دست یافت.

سوالات متداول بهترین سن ارتودنسی دندان

بهترین سن ارتودنسی دندان چه زمانی است؟

 بهترین سن ارتودنسی بین ۱۰ تا ۱۴ سالگی است، زمانی که رشد فک‌ها ادامه دارد و بیشتر دندان‌های دائمی رویش یافته‌اند.

 آیا ارتودنسی در بزرگسالی هم نتیجه خوبی دارد؟

 بله، ارتودنسی در هر سنی قابل انجام است، اما در بزرگسالی ممکن است مدت درمان کمی طولانی‌تر باشد.

آیا ارتودنسی زودهنگام در کودکان ضروری است؟

 در برخی کودکان، معاینه از حدود ۷ سالگی ضروری است تا ناهنجاری‌های فکی زود تشخیص داده شوند و از درمان‌های پیچیده‌تر در آینده جلوگیری شود.

کلام آخر

بهترین سن ارتودنسی دندان زمانی است که درمان بتواند با بیشترین اثربخشی و کمترین پیچیدگی انجام شود؛ به همین دلیل، سنین کودکی و اوایل نوجوانی به‌ عنوان زمان ایده‌آل شناخته می‌شوند. با این حال، ارتودنسی محدود به سن خاصی نیست و در بزرگسالی نیز امکان‌پذیر است، به شرط آنکه سلامت دهان و دندان حفظ شده باشد. تشخیص زمان مناسب شروع درمان پس از معاینه تخصصی انجام می‌شود و انتخاب درست این زمان می‌تواند نقش مهمی در کوتاه‌تر شدن دوره درمان و ماندگاری نتایج داشته باشد.

دیدگاه ها

4 پاسخ به “بهترین سن ارتودنسی چه زمانی است؟”

  1. mina گفت:

    جناب دکتر منی که الان 22 سالمه و دندونام مشکل دارن (حتی 2 تاشونم کشیدم) ولی چون یه ذره مشکل مالی دارم الان نیمخوام ارتودنسی کنم میشه مثلا تو 30 سالگی اینا بکنم؟ یعنی میگم وضعش بدترنشه تا 8 سال دیگه

    • سلام
      باتوجه به اینکه شما دندان کشیده اید بهتر است در اسرع وقت اقدام به ارتودنسی نمایید به دلیل انکه دچار تحلیل لثه میشوید
      با سپاس
      دکتر داوودیان متخصص ارتودنسی در تهران

  2. mina گفت:

    ببخشید میشه دقیق تر توضیح بدین منظور از تحلیل لثه چیه یعنی بعدا دیگه نمیتونم دندنامو ارتودنسی کنم؟ یا اگه ارتودنسی نشد میشه دندون مصنوعی گذاشت یا نه کلا دیگه باید بدون دندون زندگی کنم خخخخ

    • سلام
      تحلیل رفتن لثه ها به پایین رفتن لثه ها گفته میشود که در نتیجه ریشه دندان نمایان میشود.در صورت تمایل نداشتن به ارتودنسی میتوان از روش هایی مشخص استفاده کرد همچنین میتوانید عکس رادیوگرافی خود را برای مشاوره از طریق واتساپ ارسال نمایید .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *